پورتال تفریحی و آموزشی شادکده

http://shadkade.ir/1392/10/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DB%B3-%D8%AC%D9%84%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86/
384 بازدید

هنر معرق و قلم زنی روی چرم

چرم چیست ؟

به حاصل مجموعه فرآیندهایی که بر روی پوست بعضی از حیوانات صورت میگیرد تا آن را از کالایی فاسد شدنی، به کالایی فسادناپذیر، ماندنی و با ارزش بسیار زیاد تبدیل کند، چرم گفته میشود.

تاریخچه هنر قلمزنی روی چرم

مرور آثار، علائم، نوشته ها و کتیبه های دوران گذشته تاریخ ایران و نقوشی که در آثار باستانی دیده میشود نشان دهنده این است که ایرانیان قدیم از چرم برای کفش و افزارهای جنبی و لوازم دیگر استفاده می کردند. از ابتدای قرن چهارم تا قرن نهم و دهم فصل نوینی در هنر کتاب سازی گشوده شد و چند نوع جلد تزئینی ابداع گردید که اهم آنها جلدهای سوخت یا (سوخته) و معرق بوده است.   در زمانهای دور هنر نوشتن روی چرم وجود داشته است و شاید نتوان بطور دقیق قدمت این رشته را بیان کرد روزگاری که هنوز کاغذ در اختیار انسان نبوده افرادی بودند که مطالب را روی چرم می نگاشتند و به نسلهای بعد به یادگار می گذاشتند نمونه بارز آن آیات قرآنی است که در صدر اسلام جهت ماندگاری بیشتر بر روی چرم نوشته شده است لذا می توان گفت که هنر قلمزنی روی چرم یکی از قدیمیترین و جذابترین رشته از رشته های صنایع دستی بوده که متاسفانه به دلایلی به مرور زمان منسوخ و از بین رفته است

en1762

اهمیت تولیدات چرمی در بین صنایع دستی تا حدودی مربوط به ساختمان فیزیکی آن می باشد، زیرا چرم ماده ای است که در طی جریان دباغی می توان آن را مانند مخمل، نرم کرد و یا با حرارت شدید فرمهای گوناگون به آن داد.

مراحل آماده سازی چرم شامل خیساندن یا مرحله شستشو در حوضچه های مخصوص، مرحله مو زدایی یا آهک زنی، مرحله آهک زدایی ، مرحله لش زدایی ، تمیز کردن رخ پوست، مرحله آنزیم دادن، دباغی کردن، آبگیری، تراش، ورقه کردن، جور کردن و قلمزنی روی چرم می باشد.
چرم به دلیل قابلیت و خصوصیات آن با تکنیک های متعددی کار می شود از جمله:
۱- قالب گیری
۲- بافت و دوخت
۳- حکاکی و قلمزنی روی چرم
۴- نقاشی روی چرم
۵- سوخت و معرق چوب
۶- گلدوزی روی چرم
۷- باتیک روی چرم   امروزه نیز معدود هنرمندان قلمزن روی چرم ضمن احیاء این رشته فاخر، تابلوهای نفیس و ارزشمندی تولید و در اختیار هنردوستان عزیز قرار می دهند کاربردهای این آثار به فراخور سلایق متنوع اشخاص متفاوت می باشد   ازجمله: اهدا به عنوان یادبود و کادو  در مناسبتهای گوناگون – استفاده برای تزئین داخلی منازل شخصی و ادارات – اهداء به عنوان جایزه و یادبود در سازمانهای خصوصی و ادارات دولتی و
…  

دانلود کتاب آموزش چرم سازی راهی برای پولسازی

هنر معرق چرم

هنر معرق نوعی تزئین چندتکه ای هم سطح والحاقی است که در آن قطعاتی مطابق با قسمت بندی های طرح از لایه های هم ضخامت از قطعات، کنار هم چیده تشکیل شده باشد ، این کار نوعی معرق کاری است.

شاخه های متفاوت در این هنر نیز به جذابیت آن افزوده که می توان از تکنیک های معرق کاری به چند نمونه زیر اشاره کرد:
معرق چوب، معرق کاشی، و معرق چرم

پیشینه ی معرق:
مرور آثار، علائم، نوشته ها و کتیبه های دوران گذشته تاریخ ایران و نقوشی که در آثار باستانی دیده میشود نشان دهنده این است که ایرانیان قدیم از چرم برای کفش و افزارهای جنبی و لوازم دیگر استفاده می کردند.

 

از ابتدای قرن چهارم تا قرن نهم و دهم فصل نوینی در هنر کتاب سازی گشوده شد و چند نوع جلد تزئینی ابداع گردید که اهم آنها جلدهای سوخت یا (سوخته) و معرق بوده است.در زمانهای دور هنر نوشتن روی چرم وجود داشته است و شاید نتوان بطور دقیق قدمت این رشته را بیان کرد روزگاری که هنوز کاغذ در اختیار انسان نبوده افرادی بودند که مطالب را روی چرم می نگاشتند و به نسلهای بعد به یادگار می گذاشتند نمونه بارز آن آیات قرآنی است که در صدر اسلام جهت ماندگاری بیشتر بر روی چرم نوشته شده است لذا می توان گفت که هنر قلمزنی روی چرم یکی از قدیمیترین و جذابترین رشته از رشته های صنایع دستی بوده که متاسفانه به دلایلی به مرور زمان منسوخ و از بین رفته است.

دانلود کتاب آموزش چرم سازی راهی برای پولسازی

هنر سوخت معرق از پیش از دوره تیموریان و بیشتر با استفاده از اشکال هندسی رایج بود اما در زمان تیموریان با احداث فرهنگستانی در هرات به دست بایسنقر میرزا استفاده از هنر مینیاتور و هنرهای دیگر نیز معمول شد.

 

هنر سوخت در دوره صفویه به دلیل انتقال پایتخت از هرات به اصفهان منتقل می شود و این زمانی است که هنر سوخت به اوج شکوفایی خود می رسد، سپس از اصفهان به خاندان گورکانی در هند و عثمانی در قسطنطنیه منتقل می شود.

 

در دوره صفویه به دلیل ذوق هنرمندان ایرانی، هنر تشعیر، تذهیب و نگارگری هم در سوخت معرق به کار گرفته شد و تا این زمان آنچه که کار می شد بر روی جلد، بخصوص جلد قرآن بود. این روند تا حدود سال ۱۳۰۰ هجری شمسی ادامه داشت که در این دوره تحول بسیار بزرگی در هنر سوخت معرق بوجود آمد. این تحول شگرف به وسیله مرحوم استاد میر محمد معلم خوشنویس و مرحوم استاد تقی کلباسی بنیان گذاری شد و از این پس این هنر علاوه بر جلدهای قرآن و کتاب های نفیس در تهیه تابلو نیز بکار گرفته شد.

 

علت نامگذاری این هنر به دلیل استفاده از رنگ های تیره، غیر شفاف و تلخ است و چون برای انتقال نقش به پوست قالب را داغ می کنند و با گذاشتن آن بر پوست در واقع پوست را می سوزانند که به رنگ قهوه ای تیره درآید، آن را سوخته می نامند.

 

مراحل تهیه تابلو سوخت به ترتیب شامل آماده سازی پوست، الوان سازی، طراحی، معرق کاری، منبت کاری، نصب قطعات، لایه چینی، تذهیب، تشعیر، خوشنویسی، طلا اندازی، قلم گیری و اجرای جزئیات طرح است.

 

هنر معرق کاری سالیان سال است که در ایران و بعضی از کشور های دیگر مانند هند، چین و چند کشور آسیایی دیگر از هنر های بسیار کاربردی و پر مصرف بوده و البته محل تولد این هنر و زمان آن دقیقا مشخص نیست. باید گفت که این هنر بعد از ورودش به ایران با دست هنر مندان خوش ذوق ایرانی به تکنیک های مختلف و با ظرافتی چشمگیر نمایان شد، که امروزه یکی از رشته های هنری پر طرفدار و البته کم هزینه می باشد.

 

en1760

دانلود کتاب آموزش چرم سازی راهی برای پولسازی

 

پوست و چرم چه مراحلی را تا تابلوفرش طی می‌کنند؟
پس از انتخاب طرح، رنگ و ابعاد کار، الگوسازی انجام می‌شود. بعد چرم برش می‌خورد و تکه‌ها مانند پازل کنار هم چیده می‌شوند. تکه‌ها با چسب مخصوصی به آستری چرمی می‌چسبند. در مرحله بعدی سوراخ‌هایی در لبه تکه‌های پوست زده شده و بعد از آن با نوارهای چرمی باریک دوخته می‌شوند.

 

تمام مراحل کار با دست صورت می‌گیرد که کیفیت را بسیار بالا می‌برد. البته ما کارهای چرخ‌دوز هم داریم که آن‌ها نیز کیفیت و زیبایی خاص خودشان را دارند. بافت و جنس پوست به گونه‌ای است که هم نمای زیبایی دارد و هم ماندگاری بالایی.

 

چسبهایی که میتواند در این کار استفاده شود: بیندر، چسب کفش، چسب چرم، سریش
اما از اینها گذشته، به تمام کارهایی که بر روی چرم برای ایجاد نقش انجام میپذیرد میتوان نوعی معرق گفت. این کارها اعم از تکه چینی، سوراخکاری و قرار دادن یک چرم دیگر در زیرآن ، مشبک کاری و تا حدودی اپلیکه باشد.

 

۱- سوراخکاری:(به وسیله ی لیزر ، هویه ، تیغ های جراحی، سوزاندن)

 

۲- تکه چینی و دوخت یا چسباندن آنها در کنار هم

معرق چرم چرم

۳- به وسیله ی داغ کردن و چاپ نقش (فقط روی چرم های طبیعی)

en1761

منبع:iran-eng.com

این مطلب را به اشتراک بگذارید:
balatarin cloob Donbaler viwio Donbaleh Twitter Facebook Google Buzz Google Bookmarks Digg yahoo Technorati delicious

فرستادن دیدگاه


تبلیغات

تبلیغی وجود ندارد.

تازه ترین ها

آموزش بافت مدل برگ

آموزش بافت مدل برگ

آذر ۱۹ام, ۱۳۹۵

 ۲۳ دانه سر انداخته ،۲ رج ركن ببافيد.رج ۱ :(۷ دانه از رو ،۱دانه زير) پرانتز تكرار شود .رج۲ :(۷دانه ز[...]

طرز تهیه ترشی باقالی سبز

طرز تهیه ترشی باقالی سبز

آذر ۱۷ام, ۱۳۹۵

مواد لازم : باقلاسبز: ۵۰۰ گرم، سرکه سفید: ۳ پیمانه، سرکه سیب: یک پیمانه، ترخان: مقداری، سیر: چند حبه[...]

آموزش بافت مدل مورب

آموزش بافت مدل مورب

آذر ۱۱ام, ۱۳۹۵

نحوه بافت طرح راه راه مورب برای بافت این طرح از دو رنگ استفاده میشه که همین تفاوت رنگ ها باعث بوجود [...]

طرز تهیه مسقطی مدل هندوانه مخصوص شب یلدا

طرز تهیه مسقطی مدل هندوانه مخصوص شب یلدا

آذر ۶ام, ۱۳۹۵

شب یلدا در بین ما ایرانیان جایگاه ویژه ای دارد و اکثر خانم ها برای شب یلدا دسرهای مختلفی درست می کنن[...]

No thumbnail available

دانلود کتاب آموزش تقویت هوش جنین

آذر ۳ام, ۱۳۹۵

چگونه به تقویت هوش جنینِ خود بپردازیم؟اگر از قبل بارداری و حین دوران بارداری تا‌کنون، برنامه‌ای هدفم[...]

دانلود کتاب آموزش تقویت هوش جنین

دانلود کتاب آموزش تقویت هوش جنین

آذر ۳ام, ۱۳۹۵

چگونه به تقویت هوش جنینِ خود بپردازیم؟اگر از قبل بارداری و حین دوران بارداری تا‌کنون، برنامه‌ای هدفم[...]

دانلود ۷ جلد کتاب آموزش دست سازه های شیک نمدی

دانلود ۷ جلد کتاب آموزش دست سازه های شیک نمدی

آذر ۲ام, ۱۳۹۵

مجموعه کتب آموزش دست سازه های شیک نمدی شامل ۷ جلد کتاب است که (برخلاف زبان engelish) بصورت تصویری و [...]

No thumbnail available

طرز تهیه کیک نارنگی

آذر ۱ام, ۱۳۹۵

با توجه به فرا رسیدن فصل سرد پاییز و زمستان کیک های گرم نارنگی و پرتقالی حسابی خواهد چسبید البته شما[...]

دسته‌ها